29 czerwca 2017 Adwokat Sebastian Wilczyński 0Comment

Ustawa o zmianie kodeksu karnego wykonawczego z dnia 11 marca 2016 r. przywróciła możliwość odbywania kary pozbawienia wolności w formie dozoru elektronicznego. Instytucja dozoru elektronicznego została wprowadzona po to, aby pozostawić na wolności tych skazanych, dla których rygory związane z odbywaniem kary w tym systemie będą wystarczające, by osiągnąć cele kary pozbawienia wolności.

Sąd penitencjarny może udzielić skazanemu zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego, jeżeli zostały spełnione łącznie następujące warunki:
1) wobec skazanego orzeczono karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą jednego roku, a nie zachodzą warunki przewidziane w art. 64 § 2 Kodeksu karnego (recydywa wielokrotna);
2) jest to wystarczające do osiągnięcia celów kary;
3) skazany posiada określone miejsce stałego pobytu;
4) zgodę na odbywanie kary w tym systemie wyraziły osoby pełnoletnie zamieszkujące wspólnie ze skazanym w miejscu, gdzie będzie wykonywany dozór elektroniczny
5) odbywaniu kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego nie stoją na przeszkodzie warunki techniczne.

Należy pamiętać, że warunek jednego roku dotyczy również sumy dwóch lub więcej niepodlegających łączeniu kar pozbawienia wolności, które skazany ma odbyć kolejno.
Spełnienie drugiej z wymienionych przesłanek będzie natomiast oceniane przez Sąd penitencjarny, który przy ustalaniu czy cele kary zostaną zrealizowane bez konieczności dalszego odbywania kary w warunkach izolacji więziennej, opierać się będzie na zgromadzonych w sprawie dowodach takich jak np. opinie wychowawców. Przykładów jakie okoliczności brane są pod uwagę przez sąd penitencjarny przy ocenie trafności wniosku o udzielenie zezwolenia na odbycie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru elektronicznego dostarcza nam orzecznictwo sądów powszechnych.

Sądy niejednokrotnie wyrażały pogląd, że pod uwagę powinno się brać poprzedni tryb życia skazanego, jego postawę życiową i charakter. Przykładowo, za dodatnią prognozą przemawia bardzo dobra ocena zachowania skazanego podczas pobytu w warunkach izolacji więziennej, brak jakichkolwiek uzależnień, które utrudniałyby jego adaptację w warunkach wolnościowych, posiadanie pozytywnej opinii w miejscu zamieszkania, wielokrotne nagradzanie i wyróżnianie regulaminowe, brak karalności dyscyplinarnej, zatrudnienie poza jednostką w systemie bez konwojenta, brak przynależności do nieformalnych struktur podkultury przestępczej, uczestniczenie w dostępnych zajęciach kulturalno-oświatowych, krytyczna postawa wobec dotychczasowego trybu życia oraz popełnionych przestępstw, posiadanie stałego miejsca zamieszkania, do którego skazany może powrócić po opuszczeniu jednostki, utrzymywanie stałego kontakt z rodziną, która interesuje się jego losem i udziela mu wsparcia (tak m.in. postanowienie SA w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2010 r., II AKzw 291/10, LEX nr 593380, postanowienie SA w Krakowie z dnia 11 kwietnia 2012 r., II AKzw 287/12, KZS 2012, z. 5, poz. 55).

W wydawanych orzeczeniach sądów prezentowane było także stanowisko, że zapewnienie przez skazanego środków utrzymania rodzinie nie ma znaczenia w orzekaniu co do odbywania przezeń kary w systemie dozoru elektronicznego. Sądy uznały zatem, że dozór elektroniczny nie ma na celu łagodzenia negatywnego wpływu odbywania kary pozbawienia wolności na życie rodzinne. Sąd penitencjarny oceniając wniosek rozważy również czy inne szczególne okoliczności nie przemawiają za potrzebą osadzenia skazanego w zakładzie karnym takie jak np. względy bezpieczeństwa czy stopień demoralizacji.

Należy jednak pamiętać, że tylko pomoc profesjonalnego pełnomocnika pozwoli na pełną ochronę praw skazanego w postępowaniu karnym wykonawczym.