Uniewinnienie w sprawie karnej gospodarczej
Uniewinnienie w sprawie karnej gospodarczej dotyczącej zarzutów oszustwa i posługiwania się podrobionym wekslem oraz utrudniania zaspokajania wierzyciela
Sąd Okręgowy w Katowicach wydał wyrok uniewinniający naszego Klienta w sprawie karnej o charakterze gospodarczym. Postępowanie dotyczyło zarzutów kwalifikowanych m.in. z art. 286 § 1 k.k. (oszustwo), art. 310 § 2 k.k. (posłużenie się podrobionym wekslem) oraz art. 300 § 2 k.k. (udaremnianie lub uszczuplanie zaspokojenia wierzyciela).
Sprawy tego rodzaju mają zwykle wielowątkowy charakter, bo na styku obrotu gospodarczego, instrumentów zabezpieczeń oraz egzekucji wierzytelności łatwo o sytuację, w której konflikt biznesowy próbuje się opisać językiem prawa karnego. Tymczasem prawo karne – zwłaszcza w obszarze tzw. przestępczości gospodarczej – wymaga wykazania ściśle określonych przesłanek: nie wystarczy, że doszło do sporu, niewykonania zobowiązania czy pogorszenia sytuacji finansowej przedsiębiorstwa. Kluczowe jest to, czy zachowanie konkretnej osoby wypełnia znamiona czynu zabronionego, w tym przede wszystkim czy można przypisać wymagany zamiar oraz związek przyczynowy między działaniem a zarzucanym skutkiem.
W przypadku zarzutu oszustwa (art. 286 § 1 k.k.) zasadnicze znaczenie ma ustalenie, czy już na etapie podejmowania określonych działań istniał zamiar doprowadzenia drugiej strony do niekorzystnego rozporządzenia mieniem poprzez wprowadzenie w błąd. Sam fakt, że relacja gospodarcza zakończyła się sporem lub stratą po jednej ze stron, nie przesądza jeszcze o odpowiedzialności karnej.
Z kolei zarzuty dotyczące weksla wymagają szczególnie ostrożnej oceny, ponieważ weksel – jako instrument obrotu – bywa wykorzystywany jako zabezpieczenie i element rozliczeń. Odpowiedzialność karna w tym obszarze nie wynika z samego istnienia sporu wokół dokumentu, lecz z ustaleń co do jego charakteru, sposobu użycia oraz udziału konkretnej osoby w zachowaniach opisanych w przepisach karnych.
Analogicznie, przy zarzucie z art. 300 § 2 k.k. decydujące jest ustalenie, czy działania miały na celu udaremnienie lub uszczuplenie zaspokojenia wierzyciela – a więc czy towarzyszył im wymagany kierunkowy zamiar oraz czy zachowanie faktycznie wypełnia ustawowe znamiona, a nie jest jedynie elementem sporu cywilnego lub konsekwencją trudnej sytuacji gospodarczej.
Sąd, oceniając sprawę w całokształcie, nie podzielił stanowiska oskarżenia i uznał, że brak jest podstaw do przypisania naszemu Klientowi odpowiedzialności karnej w zakresie objętym aktem oskarżenia. Wyrok uniewinniający stanowi potwierdzenie, że w postępowaniach gospodarczych granica między ryzykiem obrotu, niepowodzeniem biznesowym a przestępstwem nie może być wyznaczana „automatycznie” samym faktem szkody czy sporu – wymaga natomiast rzetelnej analizy znamion czynu oraz dowodów.
