List żelazny – wykładnia prokonstytucyjna przepisów
List żelazny – wykładnia prokonstytucyjna przepisów
List żelazny to praktyczne narzędzie, które pozwala podejrzanemu przebywającemu za granicą wrócić do Polski i uczestniczyć w postępowaniu bez ryzyka natychmiastowego pozbawienia wolności. W wielu sprawach nie chodzi o ,,wygodę”, lecz sposób na to, aby postępowanie mogło realnie ruszyć: umożliwia wykonanie czynności, ogranicza ryzyko przewlekłości i sprzyja merytorycznemu rozpoznaniu sprawy.
Sprzeciw urzędu prokuratorskiego
W praktyce problem pojawia się wtedy, gdy dochodzi do odmowy wydania listu żelaznego wyłącznie dlatego, że urząd prokuratorski zgłosił sprzeciw w postępowaniu przygotowawczym (art. 281 § 2 k.p.k.). Taka formalna blokada może budzić wątpliwości, ponieważ rozstrzygnięcie w przedmiocie listu żelaznego zapada w trybie sądowym, a więc przy zachowaniu gwarancji rzetelności procedury: kontradyktoryjności, prawa do obrony oraz równości broni, wynikających także z art. 45 Konstytucji.
Wykładnia prokonstytucyjna i bezpośrednie stosowanie Konstytucji
Dlatego w tego typu sprawach kluczowa jest wykładnia prokonstytucyjna: przepis należy stosować w taki sposób, aby nie prowadził do pozornej kontroli i nie znosił w praktyce standardu równości broni. Wobec tego, iż literalne brzmienie art. 281 § 2 k.p.k. może prowadzić do wniosków nie do pogodzenia ze standardem konstytucyjnym i nie da się tego usunąć wykładnią, w argumentacji należy odwołać się również do art. 8 ust. 2 oraz art. 178 ust. 1 Konstytucji, wskazując na bezpośrednie zastosowanie przepisów Konstytucji w konkretnym stanie faktycznym. Taki kierunek stosowania przepisów Konstytucji został już zaprezentowany w judykaturze (m.in. SN: I PKN 90/98; NSA: V SA 613/00; a także w stanowiskach odnoszonych się do postanowienia SN z 21 października 2003 r., SNO 59/03).
Wobec powyższego w argumentacji wniosku o list żelazny – obok przesłanek merytorycznych – warto powołać się także na prokonstytucyjną wykładnię przepisów prawa.
Adwokat Katowice – list żelazny. Zapraszamy do kontaktu z naszą Kancelarią.
